Architectuur wandelen in Tuinstad Buitenveldert Amsterdam

Startpunt/eindpunt: station Amsterdam Zuid, aantal kilometers: 9, horeca onderweg: Sal Meijer en diverse mogelijkheden Gelderlandplein

Vroeg op de zondagmorgen stapten we op de trein voor een architectuurwandeling in Amsterdam Zuid. De trein zat volgeladen. Het leek wel een doordeweekse dag. Bij Schiphol stapten al veel mensen uit.

Architectuur wandelen in Amsterdam Zuid

We wandelden de route Tuinstad Buitenveldert met de architectuurgids Zuid van het Architectuurcentrum Amsterdam (ARCAM). Deze gids heeft zes wandel- en fietsroutes onder andere door de zakenwijk de Zuidas, de Stadionbuurt en de Rivierenbuurt. De architectonische hoogstandjes staan als nummers aangegeven op de kaart en zijn toegelicht. Omdat van de route geen GPS tracks aanwezig waren hebben de gedetailleerde kaart gebruikt om de wandeling in de GPS te zetten.

De route die we liepen is eigenlijk een fietsroute. De wandeling was negen kilometer lang en kon prima als wandelroute gebruikt worden.

Zakendistrict de Zuidas

Vanuit het station liepen we direct de zakenwijk de Zuidas in. Het Mahlerplein achter het station is kort geleden opgeleverd net als de ondergrondse fietsparkeergarage. We liepen door een parkachtige setting met ophogingen van natuursteen ingelegd met gras. In het oog sprongen de oranjerode wolkenkrabbers, de Symphony torens. Deze twee gebouwen van de hand van de Nederlandse architect Pi de Bruijn speelden een belangrijke rol in de vastgoedfraudezaak.

Het gebied van de Zuidas strekt zich uit van de rivier de Amstel tot het Nieuwe Meer. Op dit moment wordt er veel gebouwd in dit district. Niet alleen het zakendistrict wordt uit de grond gestampt, maar er worden ook grote ingrepen gedaan aan de infrastructuur. Het projectteam van de Zuidasdok, een project van Rijkswaterstaat, Prorail en de gemeente Amsterdam,  werkt aan de verbetering van de bereikbaarheid van de Zuidas. Deze operatie zal een vooruitgang betekenen voor het openbaar vervoer als voor het wegvervoer.

We wandelden tussen Amsterdam Symphony door en zagen de eerste twee galerijflats van de Tuinstad Buitenveldert.

Tuinstad Buitenveldert   

Buitenveldert was onderdeel van het Algemeen Uitbreidingsplan van 1935 waar in 1958 de eerste uitbreiding van de tuinstad plaatsvond. Een tuinstad is een wijk met een typisch dorps karakter en kenmerkt zich door lage eengezinswoningen met veel groen.

Voordat we echt de uitbreidingswijk inliepen, wandelden we eerst nog door het VU-complex. Het universiteitsterrein was op zondag uitgestorven. Op het plein tussen de universiteitsgebouwen was niemand te bekennen. De beachvolleybalvelden waren onbespeeld en de tafeltennistafels hadden al lang geen pingpongballetje meer gezien.

Naast het VU terrein lag de Hortus Botanicus. Helaas is de botanische tuin van de VU alleen op de doordeweekse dagen open. Vanaf 1 mei 2017 is de tuin ook op zaterdag open.

We struinden langs de groenstroken. De laagbouw werd afgewisseld door hoogbouw. De vorm van stedenbouw dat hier wordt toegepast heet stempels. Dit betekent dat de opzet van de woongebouwen frequent terugkomen.

Niet iedereen was op het idee gekomen om vroeg op te staan. We zagen een enkele hardloper en een meneer met zwarte hoed en lange jas op de fiets.

We zigzagden door een wijk met Drive-in woningen van de Nederlandse architect van Piet Zandstra. De gevels verschilden van kleur en van materiaal.

De bomen in de straten waren ontdaan van hun bladeren. Hier en daar bungelde nog een blaadje, dat niet wilde toegeven aan het najaar. In de wijk stonden grote bakken waar de opgeveegde herfstbladeren werden verzameld.

Op één van de bomen zat een grote bonte specht. Het was haast onmogelijk om deze Woody woodpecker op de kiek te zetten. Hij vloog van de ene boom naar de andere boom om daar even tegenaan te pikken. Voordat hij de wijk uitvloog hadden we raak geschoten en hadden deze vogel met zijn witte schoudervlekken en zijn rode streep voor eeuwig vastgelegd.grote-bonte-specht

Sal Meijer

Aan de Buitenveldertselaan 114 maakten we een stop voor een broodje en een drankje bij de beroemde koosjere broodjeszaak Sal Meijer. Deze sandwichshop en zijn broodjes zijn een begrip in Amsterdam. De eerste zaak zat in 1957 in de Jodenbreestraat en verhuisden daarna naar de Nieuwmarkt en de Scheldestraat. Sinds oktober van dit jaar kan je in Buitenveldert een broodje Halfom of warm pekelvlees halen.

Er zaten een paar klanten aan de witte tafeltjes in de smalle zaak. Twee jonge dames waren vlees aan het snijden achter de toonbank en een meneer nam de bestelling op. We streken neer en bestelden een broodje Halfom en warm pekelvlees. De koffie kwam uit een grote tin aandoende koffiekan.

Het is niet vreemd dat de koosjere zaak in Buitenveldert zit. In de wijk woont een grote Joodse gemeenschap met zijn eigen winkels, scholen en eetgelegenheden.

“Sinds begin 2019 zijn de eigenaren van de beroemde koosjere broodjeszaak Sal Meyer in Buitenveldert ermee gestopt.”

Architectonische hoogstandjes  

We vervolgden onze route en kwamen bij één van de architectonische hoogstandjes het Christelijk Lyceum Buitenveldert. Het ontwerp is van de Nederlandse architect M.F. Duintjer. De school aan de Kalfjeslaan heeft een kruisvormige plattegrond met een stervormige koepel. Om het gebouw goed op de foto te kunnen zetten, moesten we een klein stukje omlopen.

Gedurende onze wandeling kwamen we nog meer ontwerpen tegen van de architect Piet Zandstra. Ook de haakvormige woongebouwen in hoven waren van zijn hand. In de opzet van de woonblokken was veel ruimte voor groen gemaakt.

Tussen de woonblokken lagen kerken zoals de Pelgrimskerk naar ontwerp van Ir. A Rothuizen en de Pinksterkerk naar ontwerp van Duintjer.

Net voor het Gijsbrecht van Aemstelpark passeerden we nog de galerijflats van de Nederlandse architect Willem Marinus Dudok.

Gijsbrecht van Amstelpark

Na een hoop steen was het tijd voor groen. Via een bruggetje kwamen we in het Gijsbrecht van Amstelpark. Het is de groene verbinding tussen de het Amsterdamse Bos en de Amstelscheg. Het heeft een lengte van 2,1 kilometer. De tuin en landschapsarchitect Wim Boer won de ontwerpprijsvraag en maakte voor een groot deel van het park het ontwerp. Het park was een tijd lang niet in trek bij de bewoners. In 2007 maakte de gemeente Amsterdam een herinrichtingsplan.

We hoorden het gekrijs van de halsbandparkieten en een nijlgans met izabelkleurige kop en bruin oog liep met vleugel geklepper achter zijn soortgenoot aan.

Ondanks dat het park opnieuw is ingericht was het er vrij rustig. Een moeder met twee kleine kindjes liepen ons tegemoet. Op het vierkant gelegen eiland, het ontmoetingseiland in het midden van het park waren twee mannen aan het touwtrekken bij het kunstwerk de Levensboom.

Tijdens onze wandeling door het park passeerden we een aantal kunstwerken zoals de Buizenkolom van André Volten en The Long Hum van Theo Niermeijer.

Aan het eind van het park tussen de bomen lag het gebouw van de Stadsdeelwerf van ZuiderAmstel.  Het was naar ontwerp van Claus en Kaan architecten. De rode herfstbladeren staken mooi af tegen het steriel witte gebouw. Ik was wel bekend met ontwerpen van Claus en Kaan. Ooit werkte ik in één van hun creaties: het gemeentehuis van de gemeente Tynaarlo in het Drentse Vries.

Het laatste deel van de wandeling kwamen we nog langs diverse galerijflats van Piet Zandstra. Het was een combinatie van woningen en bedrijfsruimten. In één van de flats waren mannen en vrouwen driftig aan het sporten op de fitnessapparatuur.

Gelderlandplein

Achter de flats en laagbouwwoningen lag het poepchique winkelcentrum Gelderlandplein. Een grote reformwinkel en een espressowinkel pasten precies in het concept. Binnen in het overdekte centrum schaatsten kinderen op het kunstmatige schaatsbaantje en zaten hun ouders onder een fleece dekentje aan hun Latte Macchiato. We kochten een paar bonbons voor onderweg en liepen weer in de richting van de Symfonie torens bij de Zuidas.

Wandelroute 

Wil je deze architectuurroute door de Tuinstad Buitenveldert ook eens wandelen? Kijk hier voor de Architectuurgids Zuid van de ARCAM.

Volg me ook via FacebookTwitter en Instagram 

5 reacties Voeg uw reactie toe

  1. Stien den Braber schreef:

    de foto bovenin is prachtig, wat een mooie spiegelfoto!

    Geliked door 1 persoon

    1. verawandelt schreef:

      Dag Stien, dank je! Het was een heldere dag toen.

      Like

  2. Commissie Vrienden Gijsbrecht van Aemstelpark schreef:

    Voor herhaling vatbaar.

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s