Wandelen in havenstad Vlaardingen

Startpunt: Metro Vlaardingen Oost, eindpunt: Metro Vlaardingen Centrum, aantal kilometers: 8, horeca onderweg: In de Watertoren en Harteveld Smulboetiek

Zeecontainers, kranen, oude pakhuizen zijn kenmerkend voor havensteden. De plekken waar nog niet alles is aangeharkt en je nog de rafelranden van de stad vindt. Voor de meeste mensen niet direct een plek waar je zult gaan wandelen, maar ik vind het juist fascinerend. Plaatsen direct aan het water waar nog veel bedrijvigheid en geschiedenis te vinden is.

Ik was dan ook erg enthousiast toen Uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig de wandelgids “Wandelen in Havensteden” van de broers Hans en Kees Volkers uitbracht. Een gids door negen bekende en onbekende Nederlandse havensteden.

We kozen een niet meest voor de hand liggende stad uit de gids en in het weekend gingen we op pad voor een wandeling door Haringstad Vlaardingen. De wandeling startte bij metrohalte Vlaardingen Oost. Er was droog weer voorspeld, maar regendruppels kwamen uit de lucht toen we de wandeling aanvingen. Op buienradar was dit miezerige weer niet te zien en we lieten de pret niet drukken door wat motregen.

Vulcaanhaven en Koningin Wilhelminahaven

We hadden het station maar net verlaten en we stonden al oog in oog met opgestapelde zeecontainers in alle kleuren en de immense vrachtferry’s van DFDS Seaways, die dagelijks vrachtschepen vol containers van en naar Engeland varen. Even liepen we langs het afgesloten terrein van het overslagbedrijf en de scheepswerf. We maakten een oversteek en liepen de Koningin Wilhelminahaven in.

Omdat het weekend was, was het relatief rustig met grote vrachtwagens. Ik voelde me klein tussen de grote vrachtcontainers, buizen en kabels. Ik ging even aan de kade staan om naar de schepen en de pakhuizen aan de overkant te turen. We wandelden verder langs pakhuizen, die deels dichtgetimmerd en deel in gebruik waren.

We liepen langs het imposante pand van Doggermaatschappij van A. Hoogendijk. Het fabriekspand dateert uit 1916. Handelaar A. Hoogendijk richtte een rederij op in 1891, waarbij vissersschepen werden gemaakt. In 2019 woedde er een verwoestende brand in het pand. Het geruïneerde gebouw is weer opgeknapt en biedt nu ruimte aan arbeidsmigranten. Het naastgelegen truckerscafé The Pittstop is ook weer terug, nadat het door de brand volledig werd verwoest.

We maakten een ronde door de Koningin Wilhelminahaven. We passeerden enkele trouwlocaties, die je niet direct zou verwachten in dit rauwe gebied.

Placemaking Stadsstrand Vlaardingen

Op een verlaten terrein stond een wegwijzer naar het Stadsstrand van Vlaardingen. We volgden de bordjes en bereikten het toegangshek van het placemaking concept dat is opgezet door de Stichting KWartiermakers Vlaardingen om positieve energie te brengen in de herontwikkeling van de oude industriële Koningin Wilhelminahaven.

Onze schoenen gingen door het mulle zand van het nagebootste strand. Het was nog vroeg en de strandstoelen gemaakt van oude pallets waren nog leeg. Je had vanaf deze plek een fenomenaal uitzicht op de Nieuwe Maas, waar de grote containerschepen voorbij voeren.

Ik liep naar de punt van het terrein waar een zandsculptuur was gemaakt. De gebouwen grenzend aan het terrein waren voorzien van muurschilderingen, die de oude grauwe loodsen een facelift hadden gegeven.

 

De eyecatcher van het strand was wel de vuurtoren. Stichting Vrienden van de Vuurtorenkap hebben in 2019 deze antieke Vuurtorenkap uit IJmuiden uit 1887 geadopteerd en het een nieuw leven in geblazen. Met behulp van donaties is de bedoeling dat de Vuurtorenkap wordt getransformeerd tot unieke slaapplek en horecalocatie.

Oude en verbouwde Pelmolen

Met zand in onze schoenen verlieten weer het stadsstrand en wandelden we naar de Oude Haven waar de oude Pelmolen uit 1873 was omgebouwd tot appartementencomplex. Ooit was hier een oude meelfabriek in gevestigd en in 1924 ontmanteld en verkocht als erwtensplitterij De Hollandsche Pelmolen. Het gebouw is meerdere malen geteisterd door brand. In 1957 na het beëindigen van het bedrijf en in 1996. In 1997 werd het gebouw gerenoveerd en verbouwd tot de huidige functie.

Oosterhoofd

We maakten vanaf daar een klein uitstapje naar het Oosterhoofd waar we wederom een fraai uitzicht hadden op de Nieuwe Maas. Op het uiteinde hadden een aantal vissers hun hengel uitgegooid. Het was een fraai plaatje met de monumentale lichtbaak op de voorgrond. Vanaf dit punt zagen we een hele sliert van wandelaars met rugzakjes en een route in hun hand. Gezien de grootte van de wandelgroep leek het op een wandelevent. Onze route ging richting het oude centrum van Vlaardingen.

Haring en Bier wandeltocht

We kruisten de groepen wandelaars. Ik was wel nieuwsgierig geworden en ik sprak twee wandelaars aan om te vragen welke wandeling ze aan het maken waren. Ze liepen de Haring en Bier wandeltocht. Het eerste weekend van juni kunnen wandelaars Vlaardingen en omgeving verkennen door middel van een 15 of 25 kilometer lange wandeltocht. De wandeling startte en eindigde op de Westerplaats in het centrum van Vlaardingen. De route was bewegwijzerd met witte haringen op de weg.

Verdwenen buitenplaats het Hof en het Oranjepark

We lieten de wandelaars achter ons en wandelden langs de Oost Havenkade met oude handel en pakhuizen. Onze route liep door tot de verdwenen buitenplaats het Hof van Willem van Ruytenburch, de Heer van Vlaardingen, die in een geel pak op de Nachtwacht van Rembrandt stond geportretteerd. Sinds 1830 is de oude buitenplaats van de stad Vlaardingen en in 1938 uitgebreid met het Oranjepark.

Onze wandeling ging eerst door het Hof met zijn kronkelige paden, romantische bruggen en oude bomen. Ik ging even naar de kleine geitjes kijken bij Dierenweide het Hof dat al 75 jaar in het park is gevestigd. De kleine diertjes huppelden er vrolijk op los. We vervolgden onze route en passeerden het Pannenkoekenhuis ’t Hof en een doolhof. We kwamen nu in het Oranjepark dat ruimer opgezet was.

In de Watertoren

Aan de rand van het park streken we voor een koffie neer bij de oude Watertoren. Van eind 1955 tot halverwege de jaren ’80 voorzag de watertoren Vlaardingen van water. Nu is het niet meer in gebruik en is de oude drinkwatervoorziening omgetoverd tot horeca en vergadergelegenheid.

We zochten binnen een plekje aan één van de houten tafels en bestelden een koffie met zelfgemaakte warme appeltaart. Het was aangenaam om binnen te zitten in deze 39 meter hoge toren, die nu was voorzien van industriële lampen en kroonluchters.

We verlieten onze fijne koffielocatie en wandelden door het nieuwproject Vlaardingen-Oost. Op de oude historische buitenplaats grenzend aan het Oranjepark en het oude terrein van de brandweerkazerne bouwden de gemeente en ontwikkelaar Heijmans herenhuizen, rijtjeshuizen en een appartementencomplex in de stijl van de “fin de siècle”.

Ik vond het ruim opgezette concept zeer geslaagd. Tussen de nieuwbouwwoningen stond de slangentoren met rode letters “Vuur” van de oude brandweerkazerne. Daaromheen was een speeltuintje gebouwd.

Korenmolen Aeolus en het Vlaardings ijzerkoekje

Het begon weer te miezeren en we gingen snel de winkel binnen van de oude korenmolen Aeolus. De stellingmolen uit 1870 is nog steeds in gebruik en in de molenwinkel kun je een groot assortiment aan meel voor koekjes en brood kopen.

In de winkel verkochten ze ook ingrediënten voor het beroemde Vlaardings ijzerkoekje, dat zijn naam dankt aan de gietijzeren plaat waar het op gebakken wordt. Onder de vissers was het ijzerkoekje in trek, omdat het lang goed bleef. Nadat één van de deelnemers van Heel Holland Bakt het ijzerkoekje had gemaakt, liep het even storm bij molen Aeolus.

De Visbank

We liepen door één van de pittoreske winkelstraatjes van Vlaardingen, de Hoogstraat en kwamen uit bij de Visbank waar het gezellig druk was met wandelaars van de Haring en Bierwandeltocht.

De Visbank met het kenmerkende torentje met een windvaan in de vorm van een haring is het symbool van Vlaardingen als Haringstad. Het monumentale gebouw naar ontwerp van Jacob van Schie fungeerde sinds 1778 tot 1949 als visafslag. Nu is er een lunchroom en ijssalon in gevestigd.  

Wist je dat je in Madurodam ook een miniatuurversie van de Visbank kunt bewonderen?

De Markt

We verlieten het feestgedruis en via een smal straatje kwamen we op de Markt van Vlaardingen. De oorspronkelijke kerk zou op een terp te hebben gelegen. De huizen rond de kerk en het oude stadshuis, het was een schilderachtig gezicht. Een deur bij de kerk stond open. Ik blikte even naar binnen en ik werd enthousiast ontvangen door twee medewerkers van de historische vereniging Vlaardingen. De vriendelijke meneer vertelde dat ik in het Waaggebouw stond. Hij vertelde iets over de weegschaal en ik probeerde met mijn kippenkracht één van de oude gewichten op te tillen. De meneer was de oude archivaris van de gemeente Vlaardingen.

Geuzenmonument en de Geuzenpenning  

De meneer wilde me nog iets buiten laten zien. Bij de kerk stond een bronzen beeld van een lopende man. Hij had drie handen: een gebalde vuist, een geheven hand en een hand voor zijn buik. Hij had geen mond. Voor hem stonden twee afgehakte benen. Vanaf het monument tot aan het oude stadhuis was een pad met achttien vlakken gemaakt.

Het was het Geuzenmonument, dat met veel symboliek herinnerde aan de achttien verzetsstrijders, die door de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog waren vastgezet in het voormalige politiebureau in het oude stadhuis en waren overgebracht naar het Oranjehotel in Den Haag waar ze op de nabijgelegen Waalsdorpervlakte op 13 maart 1941 waren vermoord. Elk jaar op 13 maart worden ze herdacht en wordt in de Grote Kerk de Geuzenpenning uitgereikt aan personen of instellingen, die zich hebben ingezet voor de democratie.

We bedankten de meneer voor zijn historische achtergrond verhalen en stonden al snel bij het volgende historische gebouw van onze wandeling.  

De Lijnbaan

Touwslagers hadden voor het in elkaar draaien van scheepstouwen een lang recht pad ter beschikking. De Lijnbaansgracht in Amsterdam, De Lijnbaan in Rotterdam en de Reeperbahn in Hamburg herinnerden nog aan de tijd dat touwmakersbedrijven op die plekken hun touwen draaiden. Bij de Baanstraat kwamen we bij zo’n touwbaan.

Vlaardingen kende als havenstad verschillende lijnbanen. Van 1611 tot 1969 werd hier touw gedraaid. Vanaf 1873 was de baan overkapt. Delen van het gebouw zijn bewaard gebleven. In het Utrechtse dorpje Oudewater vind je het Touwmuseum in een oude baanschuur.

Westerhavenkade

We wandelden naar de Westerhavenkade. Daar kwamen we langs Hartveld Smulboetiek. Dat een begrip is in Vlaardingen en vooral van de kroket in een puntzak. Bij de houten snackkar gevestigd aan de haven bestelden we een knapperige kroket bij de vriendelijke en gezellige mevrouw achter de toonbank. We aten het op aan één van de tafeltjes aan het water.

Na een heerlijke snack wandelden we verder over de Westerhavenkade en zagen we wat vrolijke streetart van katten en passeerden we de voormalige vissersboot de Balder en een oude stadskraan.

Tegenover de stadskraan zat de ingang van het Museum Vlaardingen, dat niet in onze wandeling kon ontbreken.

Museum Vlaardingen

Een aardige mevrouw achter de balie scanden onze Museumkaarten en gaf ons twee folders van de tijdelijke tentoonstellingen. Het was leuk om dit museum het redelijk aan het eind van onze wandeling te doen, omdat het mooi overzicht gaf van de geschiedenis van de plekken, die we tijdens onze wandelroute hadden aangedaan.

De tentoonstelling “Behouden Vaart! De ondernemersgeest van de Vlaardingse redersfamilie Hoogendijk” toonde modelschepen van de Doggermaatschappij van A. Hoogendijk, die we in de Koningin Wilhelminahaven aan het begin van de wandeling hadden gezien.

Bij de tijdelijke tentoonstelling “Ode aan het stadspark: een wandeling door het Hof en het Oranjepark” werd aan de hand van oude foto’s en schilderijen de geschiedenis van het park verteld. In de fototentoonstelling “Rivieroever Essay” van architectuurfotograaf Jeroen Musch kregen we een mooie overview in foto’s van de rauwe omgeving van de Haven van Vlaardingen. Op de benedenverdieping was nog een schattige tentoonstelling van de gebeurtenissen in de Nederlandse geschiedenis in Playmobil.

Ik was erg enthousiast over dit museum, omdat het net als de stad Vlaardingen erg veelzijdig is.

Westerhoofd

We zetten de laatste kilometers van de wandeling in en liepen nogmaals richting de Nieuwe Maas voor een spectaculair uitzicht bij het Westerhoofd over de Nieuwe Maas.

Wandelen in havenstad Vlaardingen

Wil je ook wandelen door deze veelzijdige stad Vlaardingen? Kijk hier voor de wandelroute en hier voor de nieuwe wandelgids “Wandelen in havensteden”.

Volg me ook via 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s