Wandelen langs Jugendstil en Amsterdamse School in Leiden

Eind maart presenteerde Uitgeverij Ginko de nieuwe wandelroute “Jugendstil en aanverwante stijlen, een wandelroute door Leiden” van Rijkert Knoppers en Conny Kalkhoven. Ik was uitgenodigd voor de presentatie van de nieuwe route. Eén van de routemaker Knoppers liet zich inspireren door het boekje “Krullen, lijnen en zweepslagen in Leiden”. In 1994 liep kunstgeschiedenis studente Petra Kotterman stage bij de gemeente Leiden en maakte dit boekje over Jugendstil in Leiden. Bij de presentatie was Petra Kotterman ook aanwezig en was vereerd dat haar stageproject bijna dertig jaar later een inspiratiebron is voor de nieuwe wandeling.

Kroonvilla en Paco Ciao

In het weekend na de uitreiking testten we de route langs Jugendstil en Amsterdamse School meteen uit. We startten de wandeling bij het Centraal station. En na honderd meter stonden we bij Stationsweg 25 oog in oog met de Kroonvilla naar ontwerp van Christiaan Bernhard Posthumus Meyjes. In het pand uit 1898 met reliëfs en ornamenten is nu café restaurant Paco Ciao in gevestigd. Ik wierp even een blik in dit gracieuze gebouw met dito inrichting. Om bij de ingang van dit restaurant te komen, moest je door een kastdeur stappen.

De Kegelbaan  

Het voor mij meest verrassende kijkpunt van de wandeling was wel de Kegelbaan aan de 2e Binnenvestgracht. Nooit geweten dat in de lange muur achter café restaurant van der Werf een heuse kegelbaan zit. De baan uit 1897 is ontworpen door W.C. Mulder en is nog steeds in gebruik. We keken even door de glasdeuren naar binnen en zagen een houten kegelbaan, kegelballen en kegels.  

Grachtenpand Oude Singel

We wandelden langs Molen De Valk richting de Beestenmarkt en de Oude Singel. Aan de Oude Singel 14 maakte ik een foto van sierlijke raam boven aan de deur van het voormalig Grachtenpand van koopman Johannes Nicolaas van der Reijden.

Brugwachtershuisje Mare brug

We passeerden Museum de Lakenhal, waar het nog opvallend rustig was gezien de musea gewoon weer open zijn. Bij de Mare brug stond ik even stil. In het voormalig brugwachtershuisje is nu een Kringloopwinkel gehuisvest.

Jugendstil panden aan de Lange Mare en de Janvossensteeg  

Op de Lange Mare wandelden we haast langs één van de fraaiste Jugendstil panden van de wandeling. Op nummer 53 vlakbij de bloemenwinkel Fiori Bloemen zagen we een winkel met werkplaats uit 1912. Het is ooit gebouwd in opdracht van de Leidse meubelmaker Jacobus van der Steen en heeft een opvallend mooie voorgevel.  We maakten een uitstapje naar de Janvossensteeg waar op nummer 37 en nummer 43 twee fraaie Jugenstil panden te zien waren.

Muurreclame in Jugendstil

We staken de Haarlemmerstraat over en kwamen via de Dullebakkersteeg bij de Oude Rijn.  Op de muur van deze steeg was muurreclame in Jugendstil letters aangebracht.  

We staken de gracht over met de Dullenbrug en liepen we richting de Hooglandse Kerk en kwamen bij de Hooglandsekerk-Choorsteeg bij een voor mij verborgen parel, café De Bonte Koe.

Café De Bonte Koe

Het café uit 1910 is gevestigd in een pand, dat ooit was bedoeld als slagerij. Helaas was het café op dit tijdstip nog gesloten, maar toen ik even door het raam naar binnen keek, deed een medewerkster van de kroeg open. We mochten even binnenkijken en de oorspronkelijke functie van het pand is nog steeds zichtbaar door de Jugendstil tableaus, waar koeien op zijn afgebeeld. De vriendelijke mevrouw liet ons een fotoalbum zien met oude foto’s van het café.

Woonhuis Hooigracht

We verlieten het dranklokaal en op de Hooigracht 26 zagen we een sierlijke woning met veel kenmerken van Jugendstil. De grote etalageramen waren voorzien van tussenstijlen met gebogen hout.

Art Nouveau en Jugendstil aan de Hogewoerd

We liepen richting de Hogewoerd, waar we haast weer langs één van de smaakvolle gebouwen van de route wandelden. Op de hoek van de Hogewoerd en Watersteeg zagen we het winkelwoonhuis van voormalig koekfabrikant Van der Linden. Het gebouw in Art Nouveau stijl uit 1911 is ontworpen door architect P.J. Perquin. Hij won in 1910 met dit ontwerp de architectuurprijs.

Aan de Hogewoerd 18 kwamen we nog een pand tegen met de kenmerken van Jugendstil. Het stond echter in de steigers om gewezen pand van de zoetwarenfabrikant Cornelis Jamin mooi op de foto te zetten.

Amsterdamse Schoolstijl aan de Jan van Houtkade

We maakten een uitstapje naar de Jan van Houtkade om een woonhuis naar ontwerp van de architect W.J. Kret te bekijken. Zijn bouwstijl is verwant aan de bekende Amsterdamse Schoolstijl. Ik vond vooral de glas in loodramen erg mooi.

Strakke Jugendstil aan de Doezastraat

We wandelden door de altijd gezellige Doezastraat, waar op nummer 1, het gebouw van Uitgeverij Sijthoff, één van onze kijkpunten was. Het pand naar ontwerp van W.C. Mulder is met zijn hardstenen en kolommen en glas-in-loodramen opgetrokken in strakke Jugendstil.

We verlieten de stenen gebouwen en onze route ging even door het groen. Op het gras van het Van der Werfpark genoten vele van de zon. We maakten een tussenstop bij de Multivlaai aan de Korevaarstraat voor koffie en een heerlijk stukje vlaai.

Jugendstil aan de Breestraat en de Nieuwe Rijn

Na de lekkere versnapering vervolgden we onze route en wandelden door de Breestraat waar een aantal Jugendstil panden op nummer 146 en 106 te bezichtigen was.

Het was zaterdag en op de Nieuwe Rijn stonden marktkramen. Er hing een gemoedelijke sfeer. De terrassen zaten vol door het mooie weer. We moesten goed opletten dat we onze kijkpunten niet voorbij liepen. Aan de Nieuwe Rijn 27 en 8 zagen we twee voorbeelden van Jugendstil. We verlieten de drukke Nieuwe Rijn en liepen richting het Pieterskwartier.

Amsterdamse Schoolstijl aan de Zonneveldstraat  

Aan de Zonneveldstraat 10 zagen we het bijzondere voormalige politiebureau uit 1927. Het opvallende gebouw is ontworpen in Amsterdamse Schoolstijl dat je herkent aan de metselverbanden, de vlaggenmastenhouders en de witte relingen voor de ramen.

Voor het monumentale pand zagen we twee stenen koffers dat onderdeel is van het kunstwerk “Bagage” van de kunstenaar Ram Katzir. Het bestaat uit zes ouderwetse stenen koffers, die verspreid door Leiden staan. Het is een monument ter nagedachtenis aan de Joodse Leidenaren die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. In het politiebureau werd de razzia gecoördineerd.

Old School Pieterskerkhof

We wandelden verder richting het Pieterskwartier, ook wel het Quartier Latin van Leiden genoemd. De kersenbloesem stonden fraai in bloei voor de Pieterskerk.

Aan het Pieterskerkhof zagen we nog een fraai staaltje Amsterdamse Schoolstijl. In 1924 maakten vader en zoon van der Laan het ontwerp voor de Rooms-katholieke ULO-school. Tot 2020 zat in het gebouw nog de horeca “Old School”.

Leidsch Dagblad aan de Witte Singel

Het was niet het laatste gebouw in Amsterdamse School Stijl, want bij de Witte Singel zagen we het in het oog springende vroegere pand van het Leidsch Dagblad. Architect Willem Dudok ontwierp het gebouw en Willem Coenraad Brouwer de ornamenten.

Woningen in het Transvaalhof

Onze route ging verder richting de Morsweg waar we de arbeiderswoningen in het Transvaalhof gingen bezichtigen. Mijn verwachtingen waren hoog, omdat we best even om moesten lopen voor de 174 woningen. Ik moest eerlijk bekennen dat ik het Transvaalhof na alle fraaie architectuur wel wat vond tegenvallen. Architect Bernard Buurman maakte in 1917 het ontwerp. Hij liet zich voor zijn creatie inspireren door de Amsterdamse Schoolstijl en de prairiehuisstijl van Frank Lloyd Wright.

Jugendstil en aanverwante stijlen

Wil je ook smullen van de fraaie architectuur van Leiden? Kijk hier voor meer informatie over de wandelroute “Jugenstil en aanverwante stijlen, een wandelroute door Leiden”.

Volg me ook via FacebookTwitter en Instagram 

2 reacties Voeg uw reactie toe

  1. Ria Broeken schreef:

    Leuk om de omgeving die ik heel goed ken door de ogen van een ander beschreven te zien

    Geliked door 1 persoon

    1. verawandelt schreef:

      Dag Ria, dank voor je reactie en leuk om te lezen. Fijne zondag. Groet, Vera

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s