Helpmanpad, wandelen op de grens van Groningen en Haren

Startpunt/eindpunt: station Groningen Europapark, aantal kilometers: 12,5, horeca onderweg: Paviljoen Sterrebos, Brasserie Harkema en Brasserie De Leyhoeve

Paviljoen Sterrebos

Wandelen buiten de binnenstad van Groningen

Routemaakster Marycke Naber heeft al verschillende wandelgidsen op haar naam staan. Zo bracht ze onlangs de gids “Wandelen buiten de binnenstad van Zwolle” uit en maakte ze de gidsen “De mooiste landgoedwandelingen in de Achterhoek” en de gids “Twentse kruistochten”. Voor de stad Groningen ontwikkelt ze nu wandelingen voor de nog te verschijnen gids “Wandelen buiten de binnenstad van Groningen”. Wij wandelden één van haar routes door de Groningse wijk Helpman en door het buurtschap Essen. We vonden het een afwisselende wandeling op de rand van stad en land met vele fraaie natuur en architectuur.

Villa Verlengde Herenweg

Willemstraat

De eigenlijke wandeling startte bij het station Groningen Europapark. Wij liepen vanaf het centraal station van Groningen langs het spoor naar de start van de wandeling. We kwamen langs de aardige Willemstraat. De geschiedenis gaat hier terug naar 1876, waar men deze arbeidswoningen bouwden. Het complex werd in 1919 gekocht door de fietsfabriek Fongers, die vanaf 1897 gevestigd was aan de Hereweg in Groningen. De woningen waren voor het personeel van de fabriek.

Willemstraat

De Kempkensberg en Paviljoen Sterrebos

We startten de wandeling bij de Kempkensberg, het gebouw van de DUO. Het wordt ook wel het cruiseschip genoemd. Het pand van de Dienst Uitvoering Onderwijs is van de hand van architectenbureau UNStudio.

DUO gebouw

Naast het golvende gebouw vind je Paviljoen Sterrebos. Twee jaar geleden hadden we hier al genoten van een vijfgangendiner. De dag voor de wandeling aten we hier voor de tweede keer. Ze hadden het concept iets veranderd, maar het eten was weer subliem.

De tuin rond de Kempkensberg is ook een lust voor het oog. Het is ontworpen door Lodewijk Baljon Landschapsarchitecten. Er staan hier zo´n 50.000 vaste planten.

Stadstuin Kempkensberg

“De tuin is openbaar toegankelijk en de tuinontwerpster Rixt Gosliga geeft frequent rondleidingen. Kijk hier voor meer informatie over de rondleidingen.”

We wandelden tussen de wilde grassen, Zonnehoed in verschillende kleuren, Verbena en Sedum en kwamen uiteindelijk in het aangrenzende Sterrebos. Het oorspronkelijke bos is in 1765 aangelegd.

Koepel Sterrebos

We stonden even stil bij de blauwe muziekkoepel in Amsterdamse Schoolstijl naar ontwerp van Siebe Jan Bouma, die in de stad diverse fraaie gebouwen heeft ontworpen. Ik was van plan om even op het podium van de koepel te gaan staan, maar helaas was de trap als toilet gebruikt.

Vlonderbrug Sterrebos

We gingen over een houten vlonderbrug en liepen over de smalle paden door het bos. Tussen de bomen door zagen we de hoge muren en afzetting van het naastgelegen Psychiatrisch Centrum Dr. S. van Mesdag.

Joods monument van Edu Waskowsky

We wandelden het bos uit en we kwamen langs een immens beeldhouwwerk, bestaande uit zes grote handen. Het joodse gedenkteken is ter nagedachtenis van de omgekomen Joodse Groningers tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Joods monument

Oorspronkelijk stond op deze plek een watertoren, maar sinds 1977 staat hier het monument van de Pools-Groningse kunstenaar Edu Waskowsky. Het eigenlijke ontwerp van het gedenkteken zou bestaan uit zeven handen, maar één hand werd niet voltooid, omdat de kunstenaar vroegtijdig overleed in 1976. Eén sokkel bleef leeg.

“In Groningen was voor de Tweede Wereldoorlog een bloeiende joodse gemeenschap. Vooraanstaande joodse inwoners waren Aletta Jacobs, de eerste vrouwelijke medicijnen studente en de schilder van de Haagse School Jozef Israëls. In de Folkingenstraat kwam in 1906 een grote synagoge. Veel van de joodse inwoners zijn omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog”

Synagoge

Psychiatrisch Centrum Dr. S. van Mesdag

We wandelden even verder en stonden voor het gigantische poortgebouw van de Van Mesdagkliniek, dat plek heeft voor ongeveer 260 tbs-patiënten. Voor 1951 was het een “gewone gevangenis” en werd daarna omgevormd tot forensisch psychiatrisch centrum. Het imposante gebouw is naar ontwerp van architect en Ingenieur Johan Metzelaar, die veel faam genoot als de architect van de koepelgevangenissen in Arnhem en Breda. De Van Mesdagkliniek heeft het hoogste beveiligingsniveau, waarmee het geschikt is voor de opvang van de zwaarste tbs-patiënten.

Poort van Mesdagkliniek

Helperdiepje

We staken de weg over en liepen we langs het water van het Helperdiepje. We gingen over een lang vlonderpad dat uitkwam bij een brug. We kwamen langs houten huizen, die tijdens de Wederopbouw waren gebouwd met hout uit Finland. We kwamen weer bij de weg waar de Van Mesdagkliniek aanlag en staken de weg wederom over en kwamen nogmaals langs het Helperdiepje. We wandelden langs de oude cipierwoningen van het psychiatrisch centrum.

Vlonderpad Helperdiepje

Architect Eelkema

We wandelden verder door de wijk Helpman langs woonhuizen en kleine bedrijfjes. Midden in de wijk vind je nog een echt familiebedrijf hoefijzerfabriek Werkman Horseshoes.

Helperbad

Op de Moddermanlaan kwamen we twee fraaie gebouwen tegen. Op de Moddermanlaan 40 stonden we voor het golvende dak van het Helperbad. Het zwembad uit 1924 is van de hand van architect M.G. Eelkema. Hij ontwierp diverse gebouwen waaronder veel villa’s in en rond Groningen. Ook ontwierp hij het voormalige winkelpand op nummer 9. Hij is daarbij geïnspireerd door de Amsterdamse Schoolstijl.

Winkelpand Moddermanlaan

Villa’s aan de Verlengde Herenweg

We kwamen weer bij de Verlengde Hereweg waar we een tijdje langs bleven lopen. Aan dit deel van de weg lag een aantal sfeervolle villa’s. We stonden voor Villa Gelria, het voormalige woonhuis van de Groninger industrieel Scholten. Hij richtte 24 fabrieken op in onder andere suiker en aardappelmoutwijn. De villa werd ontworpen door de huisarchitect van Scholten Jan Maris. Hij ontwierp ook het beruchte Scholtenshuis aan de Grote Markt, dat in de Tweede Wereldoorlog als gevangenis werd gebruikt door de Duitsers. Tevens ontwierp hij De Scholtenskoepel, een theekoepel aan het begin van de Hereweg.

Villa Gelria

Villa Gelria heeft diverse bewoners gehad. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de lokale leiding van de SS er gevestigd en was het het kantoor van Koop Tjuchem, het voormalig bouwbedrijf dat een belangrijke rol speelde in het bouwfraudeschandaal in het begin van 2000.

Fraaie villa's

We staken de Verlengde Herenweg over en namen het Espad. We liepen verder tussen de villa’s en de bungalows. We verlieten de bebouwing en wandelden langs volkstuintjes en kwamen bij de begraafplaats Esserveld met de mooiste toegangspoort, die ik bij een begraafplaats had gezien.

Esserveld

Begraafplaats Esserveld en buurtschap Essen

We wandelden onder de poort door met de typische belettering in Amsterdamse Schoolstijl. Op het bankje aan het begin van de begraafplaats gingen we even zitten en hadden prachtig uitzicht op het poortgebouw met oranje dakpannen. Het is ontworpen Siebe Jan Bouma. De begraafplaats is bijna honderd jaar oud. De eerste begrafenis in 1924 was van de oud burgemeester van Groningen Van Ketwich Verschuur. Nog een weetje is dat Esserveld de duurste begraafplaats is van Nederland om begraven te worden.

Poortgebouw Esserveld

We vervolgden onze route en verlieten de stad Groningen en wandelden door het buurtschap Essen. Ik vond het een flink contrast om eerst tussen de villa’s te lopen en nu te struinen door het Groningse landschap met boerderijen.

Buurtschap Essen

Ooit stond hier het vrouwenklooster Yesse. We werden ingehaald door een hardloper. We wandelden tussen de landerijen en in de verte zagen we een ooievaarsnest met twee ooievaars.

Ooievaars

Mysteries van Helperzoom

We verlieten het schattige buurtschap en liepen weer richting de bungalows. We wandelden weer in de stad. We kwamen in de Helperzoom en passeerden een ecologisch kunstwerk van kunstenares Will Beckers. Het is een combinatie van cortenstaal en vlechtwerk van hazelaars. Het werk is elk jaargetijde daardoor weer anders. De ruimte van het kunstwerk dient ook als schuilplaats voor eekhoorns en andere kleine beestjes in dit gebied.

Mysteries van Helperzoom

Coendersborg

We liepen verder langs het water en wandelden daarna achter een oude dame. Ze stopte en liet ons passeren. Ze zei: “er zijn altijd mensen die sneller wandelen”. We gingen over een bruggetje en kwamen bij partycentrum Coendersborg. Ooit stond hier een slot van de familie Coenders. We wandelden om het fraaie gebouw heen en kwamen weer op het pad, waar we de oudere dame weer tegenkwamen, die lachte even na de tweede ontmoeting.

Coendersborg

Huis Groenestein

Al snel kwamen we bij het volgende buitengoed, Huis Groenestein. Het is in 1685 laten bouwen door de welgestelde Lucas Alting. Het huis is particulier bezit, maar het park is eigendom van de gemeente en vrij toegankelijk als wandelpark.

Huis Groenestein

We wandelden langs het landhuis en door het park met grote monumentale bomen. In dit plantsoen vind je veel eekhoorns, egels en vogels.

Park Groenestein

Helperpark en Euroborg

We verlieten het groen en wandelden het laatste deel van de route. We liepen richting het voetbalstadion de Euroborg, het stadion van FC Groningen. Dit stadion werd gebouwd in plaats van het Oosterparkstadion, die in de Groningse Oosterparkwijk stond.

Helperpark

We wandelden onder de Helperzoomtunnel door en kwamen bij het Helperpark. Het nieuwe park is in 2019 opgeleverd en is bedoeld om het sportcentrum te verbinden met de woonwijk de Linie. Ik vond het een mooi park met veel fleurige bloemen en planten. Ik vond het wel iets weg hebben van de tuin van de Kempkensberg. We wandelden tussen de Euroborg en de Mediacentrale door en gingen verder langs het water van het Winschoterdiep. De route maakte nog een ommetje door de wijk de Linie. Wij waren wel even uitgewandeld en besloten om af te slaan naar het startpunt bij station Europapark.

Mediacentrale

Wandelroute

Wil je ook wandelen op de grens van stad en land en genieten van natuur en architectuur in en rond de stad Groningen? Kijk hier voor de wandelroute. Wil je nog meer weten over de geschiedenis van de wijk Helpman? Dan vind je hier een “Historische wandeling Helpman” gemaakt door het Wijkcomité Helpman.

Essen

Volg me ook via FacebookTwitter en Instagram 

Één reactie Voeg uw reactie toe

  1. Stien den Braber schreef:

    Wat een bijzondere wandeling weer.

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s