Tijdens mijn vakantie in Limburg maak ik een stadswandeling door Heerlen. De ochtend lijkt het beste moment, aangezien er in de middag regen wordt voorspeld. De route, die start en eindigt bij de VVV, is slechts 3 kilometer lang maar voert mij langs verschillende interessante bezienswaardigheden in deze Zuid-Limburgse stad.
Moderne architectuur bij het Maankwartier
Mijn wandeling begint bij het Stationsplein, waar ik meteen mijn ogen uitkijk naar de moderne architectuur van het Maankwartier. Dit ontwerp van kunstenaar Michel Huisman omvat een station, winkels, cafés, een hotel, kantoren en woningen. Het dient ook als een verbindingspunt tussen het noordelijke en zuidelijke deel van de stad.
Wat me bijzonder opvalt, is het busstation dat bedekt is met planten. En voor het busstation staat een telefooncel, die de kunstenaar Michel Huisman als een belangrijk onderdeel van het Maankwartier beschouwt, aangezien kunst communiceert. Volgens Huisman is het station een plek vanwaar je naar elders vertrekt, en de telefooncel staat symbool voor communicatie.
Historisch Royal Theater en ”de Sarool”
Na mijn bezoek aan het Maankwartier neem ik de hellingbaan om in de Saroleastraat te komen, waar ik langs het Royal Theater loop. Dit historische theater, ontworpen door Frits Peutz en J. Bongaerts in 1938, heeft een rijke geschiedenis als bioscoop en diende zelfs als locatie voor verzet en Amerikaanse activiteiten tijdens de Tweede Wereldoorlog.
De Saroleastraat staat ook bekend als de ‘Sarool’ en is vernoemd naar Henri Sarolea, die verantwoordelijk was voor de spoorlijn tussen Sittard en Heerlen. Ook liep er ooit een tramlijn door deze straat.
Het iconische Glaspaleis Schunck
Mijn volgende stop is het Glaspaleis Schunck, een iconisch gebouw dat oorspronkelijk diende als warenhuis in Heerlen. Het werd ontworpen door architect Frits Peutz en combineerde een marktachtig concept met moderne materialen zoals beton en glas. Tegenwoordig huisvest het een museum, de Openbare Bibliotheek en een muziek- en dansschool.
Helaas is het nog te vroeg voor een bezoek aan het museum en ik bekijk op de eerste verdieping een tentoonstelling over de geschiedenis van het Glaspaleis en de firma Schunck.
” Tijdens deze wandeling in Heerlen ontdekte ik veel bijzondere gebouwen van de beroemde Nederlandse architect Frans Peutz (1896-1974). Hij had een talent voor verschillende bouwstijlen, van modern tot traditioneel, en zijn invloed was te zien in kerken, theaters en openbare gebouwen, zowel binnen als buiten Limburg. Het Glaspaleis in Heerlen, een van zijn meest beroemde werken.”
Sint Pancratiuskerk en Street art Létranger
Naast het Glaspaleis staat de Sint Pancratiuskerk, een historische rooms-katholieke kerk met een rijke geschiedenis en een opvallende toren met een Madonna en Kind beeldhouwwerk. Ik wandel verder langs de Schelmertoren en kom bij het Schelmenhofje, waar ik het indrukwekkende Street art Létranger, gemaakt door de Braziliaanse kunstenaarstweeling Os Gemeos, bewonder. Dit kunstwerk is gemaakt ter ere van het theaterfestival Cultura Nova in 2008.
“In Heerlen kun je veel Street art ontdekken, van kleine verborgen schilderijtjes tot enorme muurschilderingen door nationale en internationale kunstenaars. Het project begon in 2013 en groeide uit tot een nationale en internationale trekpleister. Grote namen zoals Os Gemeos en lokale kunstenaars hebben bijgedragen aan Heerlen’s reputatie als de Street art hoofdstad van Nederland.”
Morenhoek en De Vijf Pleintjes
De wandeling brengt me ook naar de Morenhoek, een van de vijf pleintjes in het centrum van Heerlen, waar ik een Social Sofa en een fraaie mural tegenkom. De naam Morenhoek heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat hier in 1600 de overleden Moren werden begraven die in dienst waren van de Spaanse militairen tijdens de Spaanse bezetting.
Romeins Kwartier en modern Stadskantoor
Vervolgens kom ik bij het Pancratiusplein, waar ik de maquette van Landsfort Herle bekijk. Dit middeleeuwse fort diende als onderdeel van de verdedigingslinie van de hertog van Brabant en wordt beschouwd als een van de oudste forten in Nederland.
Ik kom bij het Romeins Kwartier van Heerlen, een gebied met een rijke Romeinse geschiedenis, inclusief het Thermenmuseum met het oudste bewaarde Romeinse badhuis van Nederland.
In het Romeins Kwartier staat ook het gloednieuwe stadskantoor van Heerlen, een opvallend modern gebouw ontworpen door architect Francien Houben, dat een verbinding vormt tussen het historische en moderne deel van de stad.
Naast het stadskantoor bevindt zich het Raadhuis van Heerlen, een iconisch gemeentehuis ontworpen door architect Frits Peutz. Het heeft een opvallende gevel met speelse elementen en een raadszaal geïnspireerd op de Romeinse oudheid.
Historisch stadsgezicht het Tempsplein
Mijn wandeling komt bij het Tempsplein, dat deel uitmaakt van het historische stadsgezicht Heerlen.
Dit gebied, ontworpen door architect Jan Stuyt in 1913, omvat verschillende voorzieningen en gebouwen in de Amsterdamse Schoolstijl zoals de voormalige openbare bibliotheek en het badhuis.
Technische School
Mijn route gaat verder naar het Burgemeester de Hesselleplein. Het plein straalt een sfeer van rust uit dankzij de vele bomen die het omringen. Aan het plein ligt de voormalige Technische School. Het gebouw werd ontworpen door Jan Stuyt en gefinancierd door zowel de gemeente als de Staatsmijnen. Na verloop van tijd onderging het complex verschillende uitbreidingen en bood het onderwijs op verschillende niveaus, variërend van de Ambachtsschool tot de MTS. Het gebouw werd later gerenoveerd en huisvest het sinds 1999 het ABP, nadat het in 1996 was beschadigd door een brand.
“Tijdens deze stadswandeling ontdekte ik verschillende opvallende gebouwen van de beroemde Nederlandse architect Jan Stuyt (1868-1934). Stuyt staat bekend om zijn kerken en neoromaanse ontwerpen. Hij ontwierp kerken, kloosters, ziekenhuizen en woonwijken in Nederland. Een hoogtepunt van zijn werk is de Cenakelkerk in Heilig Landstichting.”
“Alledaagse mensen” van Christel Lechner
Tijdens mijn wandeling kom ik ook de “Alledaagse mensen” van de Duitse kunstenares Christel Lechner tegen, waaronder een beeld van een zittende vrouw. Christel Lechner staat bekend om haar kunstwerken die alledaagse mensen in alledaagse situaties uitbeelden. In het Romeins Kwartier van Heerlen ontdek ik nog een beeld van haar, dit keer van een fotograaf.
Parkstad Limburg Theater Heerlen
Mijn wandeling leidt me vervolgens naar het Parkstad Limburg Theater Heerlen. Dit theater, voorheen bekend als Stadsschouwburg Heerlen, is het belangrijkste theater in Heerlen en Parkstad Limburg. Het oorspronkelijke ontwerp is van de hand van Frits Peutz, en na een renovatie van drie jaar heropende het theater in 2007.
Verborgen Joodse synagoge
Mijn stadswandeling nadert zijn einde terwijl ik terugloop naar het station. Onderweg kom ik bij de Stationsstraat één van de best verborgen gebouwen van Heerlen tegen. Achter een bloemenwinkel ontdek ik de verdwenen Joodse synagoge. Een plaquette met een schaalmodel in de grond geeft een goed beeld van de synagoge.
Stadswandeling Heerlen
Wil je ook architectuur, geschiedenis en architectuur verkennen in Heerlen? Kijk hieronder voor de wandelroute. Je kunt de stadswandeling ook kopen bij de VVV op het Stationsplein.
De Oude School
Tijdens mijn vakantie in Heerlen verblijf ik in het appartement De Oude School, een gerenoveerde basisschool in de groene wijk Bekkerveld vlakbij het centrum van Heerlen. Het tweepersoons appartement is van alle gemakken voorzien en heeft een eigen ingang. Bovendien zijn er grappige schoolelementen toegevoegd, zoals topografiekaarten aan de muur en koffie en thee die je kunt vinden in een oude tekendoos.
Volg me ook via
Vera Wandelt 