Henrie van Zoggel en Dyon Noy sloegen de handen ineen en hebben een aantal mooie wandelroutes ontwikkeld die door de mooiste volksbuurten gaan die ons land rijk is. Ze zijn te vinden op hun site, waar je de routes en de achtergronden van de volksbuurten kunt vinden. Zo zijn er routes in Amsterdam, Rotterdam, maar ook in Tilburg en Groningen.
Op een zonnige zaterdag wandel ik een route van hun site en ga ik op pad voor een wandeling van 14 kilometer door de mooiste volksbuurten van Rotterdam-Zuid. Vanaf station Rotterdam Blaak pak ik de metro naar metrostation Slinge. Eerst struin ik nog even over de zaterdagmarkt bij Rotterdam Blaak. De viskraam met heerlijke oesters uit diverse streken sla ik niet over. Dit keer neem ik er één uit Portugal. Nog een rondje over de markt en dan pak ik echt de metro naar het diepe zuiden van Rotterdam.
Een indrukwekkend begin bij metrostation Slinge
Voordat ik mijn wandeling vanaf metrostation Slinge start, sta ik stil bij de ronde plaquette op de zijgevel van het parkeerdek van het metrostation, ter nagedachtenis aan de 13-jarige Sedar Soares. Op 1 februari 2023 wordt de jonge Sedar neergeschoten bij dat parkeerdek. ’s Avonds gooit hij samen met vrienden sneeuwballen naar passerende auto’s. Eén van de bestuurders schiet hem neer en hij overlijdt een dag later aan zijn verwondingen in het ziekenhuis. Een tragische gebeurtenis, waar deze plaquette nog altijd aan herinnert.
Pendrecht: een bijzondere tuinstad
Het eerste deel van de wandeling gaat door Pendrecht. Deze zuidelijke tuinstad is grotendeels ontworpen door Lotte Stam-Beese, één van de eerste vrouwelijke stedenbouwkundigen van Nederland. Haar ontwerp kenmerkt zich door stempels: een vaste herhaling van woningbouw. Het is een mix van laagbouw, middelhoogbouw en hoogbouw rondom een binnentuin.
Wat ik leuk vind aan de wandeling van de Volksbuurtverkenners, is dat de route kriskras door de wijk gaat. Zo loopt de wandeling onder de paalwoningen door en wandel je door de vele binnentuinen. Je bent zo echt één met de wijk, net alsof je heel even een bewoner bent.
Ondanks dat de patronen van de woningbouw overal terugkomen, zijn er door middel van details toch verschillende accenten aangebracht. Zo vind ik de vissenkomwoningen heel bijzonder. Deze portiekwoningen danken hun naam aan de langwerpige ramen met afgeronde hoeken en de groen betegelde gevels. De opvallende vorm doet denken aan een vissenkom. Ze werden ontworpen door architect Harry Nefkens. Een ander leuk element vind ik het rode, vrolijke patroon van buizen bij de trappenhuizen.
Een aantal jaar geleden zijn de zijkanten van diverse flats voorzien van muurschilderingen door streetartkunstenaar Richard van Zwol. Voor zijn ontwerpen vroeg hij bewoners of hij kinderen als model mocht gebruiken. Een bewoner gaf toestemming en nu is één van de dochters op een van de flats afgebeeld.
Plein ’53 en een heerlijke lunch
Al snel kom ik bij winkelcentrum Plein ’53, vernoemd naar de Watersnoodramp van 1953. Ik loop even binnen bij Rob’s Dierenshop, een enorme dierenwinkel met tal van artikelen en levende dieren. Rob’s Dierenshop kwam dit jaar in het nieuws omdat de geliefde parkiet Pino was gestolen. Gelukkig is de vogel inmiddels weer herenigd met zijn eigenaren.
Aan de rand van het plein strijk ik neer bij Visspecialiteiten De Oceaan, een begrip in de wijk. Ik bestel een maaltijd met versgebakken sliptong en frietjes. Het is echt heerlijk en de goede recensies maken hun reputatie helemaal waar. Het is een komen en gaan van buurtbewoners die ter plekke een kibbeling eten of haring meenemen voor thuis.
Voor de vis moest ik een klein uitstapje maken, waarna mijn route weer verdergaat over het plein. Daar sta ik even stil bij het grote cortenstalen kunstwerk “De Silhouetten” van kunstenares Annemarie Theunissen uit 2012. De silhouetten symboliseren de overwinning op het water. Het kunstwerk staat op de vierkante betonnen plaat die oorspronkelijk bedoeld was als muziekpodium, maar door de aanwezigheid van meeuwen al snel de bijnaam ‘meeuwenplaat’ kreeg. Tussen de silhouetten zijn de meeuwen, duiven en kauwtjes nog steeds te zien, al zijn die tegenwoordig wat beter gecamoufleerd.
Zuidwijk: de tweelingzus van Pendrecht
Ik kom weer terug bij het viaduct van metrostation Slinge en wandel nu naar de andere kant, richting Zuidwijk, een andere zuidelijke tuinstad. Ondanks dat de wijk de tweelingzus van Pendrecht wordt genoemd, vind ik het geen eeneiige tweeling. Deze wijk is ontworpen door architect Willem van Tijen. In tegenstelling tot Pendrecht zie ik hier meer laagbouw. Ik wandel tussen de huizenblokken, die voorzien zijn van fleurige kleuren en knusse binnenpleintjes. Het voelt bijna dorps aan. Als ik door de wijk loop, hoor ik op de achtergrond de harde beats van een feestje in het nabijgelegen Zuiderpark.
De lage woningen maken plaats voor flatgebouwen als ik door de Horstenbuurt loop. Een viertal kopgevels van flats is voorzien van muurschilderingen. Eén van de murals herken ik van de tv-reclame van het Oranje Fonds. Op de muur staan twee mannen: het maatjeskoppel Wasem Asaad en Martijn Rijneveld. Wasem vluchtte jaren geleden uit Syrië en werd via een jongerenorganisatie gekoppeld aan de Rotterdamse Martijn. Er ontstond een hechte vriendschap. De mural is geschilderd door streetartkunstenaar Michel Velt en werd onthuld in 2022.
Vreewijk: een dorp midden in de stad
Mijn wandeling is er één van vele gezichten. De volgende volksbuurt die ik aandoe is Vreewijk. Het is een rijksbeschermd stadsgezicht met bijna 300 monumenten. Ik wandel langs huizen met lichtgele raamkozijnen, donkergroene deuren en rode bakstenen. Ook de straten zijn voorzien van klinkers.
De hoofdarchitect van deze dorpse wijk is Granpré Molière. Het oorspronkelijke stratenplan in het westelijke deel werd ontworpen door de beroemde stedenbouwkundige H.P. Berlage en heeft de herkenbare vorm van een vlieger.
Ik wandel door de woonstraten en kom uit in een gezellig winkelstraatje. Bij de plaatselijke supermarkt koop ik een flesje drinken. Ook stap ik even binnen bij de Leeszaal Vreewijk, waar hetzelfde concept wordt gehanteerd als bij de Leeszaal Rotterdam West. De leeszaal heeft een belangrijke buurtfunctie. In de Leeszaal en het Depot vind je een uitgebreide collectie boeken die voortdurend wordt aangevuld. Vijf boeken is het standaard aantal dat je gratis mag meenemen.
Ik neem een ijsje bij Het Witte Paard en ga op het terras zitten van het mooie pand met een rieten dak, dat sinds 1922 het centrale middelpunt van de wijk vormt. Je kunt er naast het restaurant ook terecht voor kleine concerten en filmavonden.
Bloemhof en de bijzondere Kiefhoek
Ik verlaat het dorpse Vreewijk en steek de Lange Hilleweg over. Vervolgens kom ik in de wijk Bloemhof, een buurt met vele gezichten. De wijk werd in de jaren twintig gebouwd voor de grote stroom havenarbeiders. Tegenwoordig wonen er meer dan 150 nationaliteiten samen.
Het eerste deel van mijn wandeling gaat door Kossel I en II, dat zich kenmerkt door gietbetonbouw. Al snel loop ik vervolgens door de Kiefhoek van architect J.J.P. Oud. Deze wijk is gebouwd in de modernistische stijl van het Nieuwe Bouwen.
In het laatste deel van Bloemhof kom ik bij een verborgen hofje: Patrimonium’s Hof uit 1916, ontworpen door architect Kruithof. Het voelt echt als een verborgen plek midden in de drukte van de stad. Ik loop het hofje rond en ga op een bankje zitten met uitzicht op de fontein.
Een goede reden om terug te komen
Het is inmiddels drie uur en door de vele indrukken merk ik dat ik een beetje verzadigd ben. Om de wandeling niet af te raffelen, besluit ik deze bij metrostation Rijnhaven te beëindigen. De Afrikaanderwijk, Feijenoord, het Noordereiland en de Nieuwe Haven bewaar ik voor een volgende keer. Dan kan ik dat mooi combineren met een bezoek aan het nieuwe Nederlands Fotomuseum, dat naast het metrostation ligt.
Wil je zelf volksbuurten verkennen?
Deze wandeling van de Volksbuurtverkenners laat zien hoe veelzijdig Rotterdam-Zuid is. Wil je deze wandeling van de Volksbuurtverkenners ook lopen? Kijk hieronder voor de routebeschrijving en meer wandelingen door Nederlandse volksbuurten.
Volg me ook via